Neges gan y Cadeirydd

Croeso i argraffiad cyntaf Cylchlythyr y Cawr sy’n Gorwedd (Y Cawr Cwsg). Y mae hon yn flwyddyn gyffrous i ni gyda nifer o’n prosiectau sefydlog wedi gwneud cynnydd da. Hefyd, eleni, yr ydym yn bwriadu gwneud ein ffilm newydd a fydd yn hyrwyddo twristiaeth.
Hoffwn groesawu ein Swyddog Datblygu newydd, Eleanor Flaherty, a ddechreuodd gyda ni ym mis Mai. Y mae ganddi sgiliau mewn cyfryngau newydd, ffilmio, y celfyddydau creadigol a drama yn y gymuned, ymhlith eraill.
Hefyd, hoffwn ddiolch Bella Mills am ei gwaith called a’i hymroddiad fel Cyfarwyddwr SCG dros y blynyddoedd diwethaf. Fe fydd Bella yn symud i Lundain ar ddiwedd mis Mehefin i fod yn nes i‘w theulu. 

Cadeirydd SCC, Bill Toye

Clawr llyfr Len Ley sydd ar fin cael ei gyhoeddi

Cyhoeddi Llyfr Hanesyddol

Rhoddwyd cyfle i’r hanesydd lleol a’r sarjant heddlu ymddeoledig, Len Ley, i gyhoeddi ei lyfr newydd ‘The Iron Cradle’. Y mae cyhoeddi’r llyfr hwn sy’n ymwneud â hanes Ystradgynlais a’r Cylch yn cael ei ariannu gan Awdurdod Datblygu Cymru drwy law SCG. Y mae’r llyfr sydd ar fin cael ei gyhoeddi wedi denu llawer o ddiddordeb a thynnu sylw plant ysgolion lleol. Dylai fod y llyfr ar werth erbyn y Nadolig, eleni.

Rhan o’r prosiect hwn oedd sicrhau bod y llyfr ar gael yn Llyfrgell Ystradgynlais ar gyfer y cyhoedd. Yr ydym wedi cyflawni hyn gyda chymorth SCG drwy gynhyrchu’r llyfr mewn fformat CD ROM. Fe fydd SCG yn lansio’r llyfr hwn nes ymlaen yn y flwyddyn yn Neuadd Les y Glowyr, Abercrâf. Fe fydd hwn yn gyfle i gwrdd â Len, i weld rhannau o’i waith ac i brynnu’r llyfr.

Diweddaru’r Cyfryngau Newydd

Ar hyn o bryd, yr ydym yn diweddaru ein safle gwe www.sgfnet.co.uk ac mae myfyriwr cyfryngau newydd lleol, Toby Godden (www.gravity-design.co.uk), yn gweithio gyda SCG er mwyn diweddaru’r safle a fydd yn cynnwys y manylion diweddaraf ar y prosiectau, rhestri o ddigwyddiadau a newyddion eraill. Hefyd, caiff cynnwys y safle ei gyfieithu i’r Gymraeg er mwyn sicrhau bod y wybodaeth ar gael i bawb. Dylech chi fod yn gallu defnyddio’r safle newydd hwn ar ddiwedd mis Mehefin.

Eleni, yr ydym yn gobeithio cael y bobl leol i gymryd rhan yn y ffilmio a chynhyrchu’r ffilm a fydd yn hyrwyddo ein hardal. Amcan y ffilm, a gaiff ei roi ar DVD, yw hyrwyddo busnesau ac annog twristiaeth a gellir ei ddefnyddio’n yr ardal ac ymhell. Gall grwpiau lleol fanteisio ar y cyfle i ddefnyddio ein hadnoddau i greu ffilmiau er mwyn hyrwyddo eu gwaith eu hun.

Gallwn gynnig hyfforddiant i’r sawl sydd eisiau profiad mewn ffilmio, goleuadau, sain, golygu a phrofiad ôl gynhyrchu. Am ragor o wybodaeth, cysylltwch ag Eleanor ar 01639 731062

Eleanor Flaherty,
Swyddog Datblugu

Yr afon Tawe yn rhedeg ynochr a Llwybr Macho

Llwybr Macho – Amseroedd Anodd

Y mae llawer ohonoch yn ymwybodol o’r gwaith cyfredol sydd yn cael ei wneud gan y SGF er mwyn adnewyddu a hyrwyddo’r llwybr glan afon. Fe ddechreuodd hyn lawer o flynyddoedd yn ôl ond o bryd i’w gilydd, y mae’r gwaith wedi cael ei rwystro am nad yw rhai’n fodlon cymryd cyfrifoldeb am atebolrwydd dros y llwybr. Y mae gan y llwybr hwn a’r gored sy’n gysylltiedig ag ef lawer o agweddau hanesyddol, ecolegol a daearegol pwysig. Hefyd, gall y bobl leol fynd yno i fwynhau prydferthwch a thawelwch yr ardal ac i fod yn nes i natur.

Y mae SCG wedi cysyllyu â’r perchnogion, British Waterways, er mwyn gwneud gwaith adferol sylfaenol. Y mae Cyngor Tref Ystradgynlais wedi clustnodi swm o arian i wneud y gwaith ond ni allant ryddhau arian os nad yw’r llwybr wedi cael eu gofrestru. Nid yw British Waterways yn barod i gytuno ar gytundeb creu, oherwydd maent yn credu fe fyddai hyn yn rhoi rhagor o gyfrifoldebau iddynt – cyfrifoldebau nad ydynt yn fodlon eu derbyn. Y mae British Waterways yn fodlon cytuno ar drwyddedu’r gwaith ond nid yw hyn yn ddigon i Gyngor Tref Ystradgynlais ryddhau’r arian. Rhaid i’r gwaith gael ei wneud ar frys oherwydd nid yw’r draeniad yn addas ac mae coed yn tanseilio strwythur y llwybr. Ar hyn o bryd, y mae SGF yn archwilio ffyrdd eraill o gofrestru ac ariannu. Yr ydym wedi ymrwymo ein hunain i weld y llwybr prydferth hwn yn cael ei warchod er mwyn i’r gymuned leol, y genhedlaeth bresennol a’r un sydd i ddod, ei fwynhau a’i ddefnyddio ar gyfer ymlacio ac addysg.

Os ydych chi wedi bod yn defnyddio’r llwybr dros nifer o flynyddoedd, dewch i’n digwyddiad cymdeithasol ar Orffennaf 4ydd pan fydd ffurflenni ar gael i’w llofnodi. Fe fydd hyn yn ein helpu wrth i ni geisio cael y llwybr wedi’i gofrestru.

Hanes Llafar – Ein Hetifeddiaeth, Eich Atgofion

A oeddech chi’n blentyn neu yn oedolyn yn y 1930au ac yn byw yng Nghwmtawe Uchaf?

Hoffem gofrestru eich atgofion a’ch profiadau o’r cyfnod hwnnw – neu efallai yr oeddech yn blentyn neu yn oedolyn ac yn byw yma yn ystod y 1950au. Fe fydd ein prosiect yn ceisio cofnodi y newidiadau a ddigwyddodd yn y cwm cyn ac ar ôl y rhyfel.
Y mae dros ddwsin o bobl wedi bod ar gwrs cyfweld (pum drwy gyfrwng y Gymraeg a mwy na chwech drwy gyfrwng y Saesneg) a gafodd ei drefnu gan Amgueddfa Sain Ffagan a’r Gymdeithas Hanes Llafar. Erbyn hyn, yr ydym yn barod i recordio’r bobl leol a rhoi’r recordiau hyn i Adran Archif Powys. Gallwn gopïo ffotograffau a phethau cofiadwy gan ddefnyddio ffotogopïwr cludadwy.

Os hoffech chi gael cyfweliad neu fod yn rhan o’r broses hon mewn unrhyw ffordd, yna, cysylltwch â’n Swyddog Datblygu, Eleanor ar 01639 731062

Cynthia Mullan yn rhoi cyfweliad i Eileen Barker